FOOD: Dietary changes

Feb 23, 2016 516
Published in Food

Διατροφικές αλλαγές: γιατί είναι τόσο δύσκολες;

Rate this item
(1 Vote)

 

92% των καταναλωτών αναγνωρίζουν ότι η διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο στην σωματική και πνευματική υγεία, ενώ μόνο το 50% δείχνει ενδιαφέρον για πιο υγιεινές τροφές και διατροφικές συνήθειες. Γιατί γίνεται αυτό; Για ποιον λόγο όλοι γνωρίζουμε τι είναι υγιεινό και θρεπτικό, λίγοι όμως ενστερνιζόμαστε έναν πιο υγιή τρόπο ζωής και διατροφής;

 

Πολλές θεωρίες έχουν διατυπωθεί με στόχο να ερμηνεύσουν την ανθρώπινη συμπεριφορά, τόσο γενικά όσο και ειδικότερα στο κομμάτι που αφορά στην διατροφή και συγκεκριμένα στην αλλαγή της διατροφικής συμπεριφοράς. Με την φράση “αλλαγή διατροφικής συμπεριφοράς” εννοείται η στοχευμένη προσπάθεια ενός ατόμου να υιοθετήσει μια διαφορετική, πιο υγιεινή συνήθεια – για παράδειγμα να καταναλώνει περισσότερα φρούτα και λαχανικά, να επιλέγει γαλακτοκομικά με χαμηλά λιπαρά, να μειώσει την κατανάλωση κόκκινου κρέατος, ζάχαρης και αλατιού, να ξεκινήσει κάποια μορφή σωματικής άσκησης π.χ. περπάτημα, ή κάτι πιο πολύπλοκο και απαιτητικό ως στόχο όπως να ελέγξει το βάρος του. Μία πολύ γνωστή θεωρία που επιχειρεί να εξηγήσει τις προκλήσεις που ενέχει μια τέτοια αλλαγή είναι το λεγόμενο transtheoretical model of change (αλλιώς και stages of change model). Σύμφωνα με το μοντέλο αυτό, ο κάθε άνθρωπος βρίσκεται σε κάποιο στάδιο ως προς το πώς νιώθει για κάποια αλλαγή που πρέπει να κάνει στον τρόπο ζωής του σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή, κάτι που είτε τον απομακρύνει από τον απώτερο στόχο του είτε τον φέρνει πιο κοντά σε αυτόν, καθώς σχετίζεται με το πόσο αποφασισμένος, ενημερωμένος και κινητοποιημένος είναι.

 

 

Τα στάδια αυτά έχουν ως εξής:

 

Precontemplation: έλλειψη ετοιμότητας – το άτομο δεν σκοπεύει να κάνει καμία αλλαγή στην διατροφή του στο άμεσο μέλλον (όχι για τουλάχιστον 6 μήνες), καθώς θεωρεί πως κάτι τέτοιο δεν χρειάζεται, δεν εντοπίζει δηλαδή το υφιστάμενο πρόβλημα.

Contemplation: προετοιμασία για αλλαγή (διάρκεια περίπου 6 μήνες) – το άτομο αρχίζει να αναγνωρίζει την αναγκαιότητα αλλαγής της διατροφικής του συμπεριφοράς, αναλογίζεται και ζυγίζει τα συν και τα πλην του να πραγματοποιήσει μια τέτοια αλλαγή.

Preparation: ετοιμότητα – το άτομο σκοπεύει να αλλάξει την διατροφική του συμπεριφορά στο άμεσο μέλλον (εντός ενός μηνός), και κάνει κάποια πρώτα προπαρασκευαστικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση.

Action: πράξη – το άτομο έχει πραγματοποιήσει συγκεκριμένες αλλαγές στην διατροφική του συμπεριφορά (εδώ και περίπου ένα μήνα), διορθώνοντας τις λανθασμένες και υιοθετώντας νέες υγιείς διατροφικές συνήθειες.

Maintenance: συντήρηση – το άτομο ακολουθεί τις νέες διατροφικές συνήθειες (για τουλάχιστον 6 μήνες) και στοχεύει πλέον στην παγίωση αυτών για να μην υποπέσει στον παλαιότερο ανθυγιεινό τρόπο ζωής.

Επιπροσθέτως, relapse ή recycling: ανά πάσα στιγμή το άτομο μπορεί να παρεκκλίνει σημαντικά και να υποπέσει στην παλαιότερη λανθασμένη διατροφική συμπεριφορά.

Termination: λήξη, επίτευξη στόχου – οι πιθανότητες του να επανέλθει το άτομο στις πρωτύτερες ανθυγιεινές συνήθειες είναι σχεδόν μηδαμινές, καθώς ο νέος τρόπος ζωής έχει πλέον γίνει μια παγιωμένη, ευχάριστη συνήθεια.

 

Ο επιστήμονας διαιτολόγος-διατροφολόγος μπορεί να αναγνωρίσει το στάδιο ετοιμότητας ενός ατόμου που ζητά καθοδήγηση και υποστήριξη σε θέματα διατροφής για καλή υγεία και ωραία εμφάνιση. Όσο πιο αποφασισμένο είναι το άτομο, τόσο μεγαλύτερες οι πιθανότητες άμεσης επίτευξης του στόχου που έχει. Σε αρκετές περιπτώσεις το κίνητρο απουσιάζει, ενώ υπάρχει άγχος και πίεση από το οικογενειακό περιβάλλον, σε μια συνταγή που δημιουργεί αντίδραση και οδηγεί συνήθως στην αποτυχία. Μεγαλύτερη σημασία έχει ο κάθε άνθρωπος να νιώθει καταρχήν ψυχολογικά καλά, και έτοιμος να αλλάξει την διατροφή του ευχάριστα και ανώδυνα την κατάλληλη χρονική στιγμή, με την βοήθεια και καθοδήγηση του ειδικού.

 

Make a change in your diet and in your life for better health #poshfood

 

Αδαμίδου Ιωάννα

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος & Βιολόγος

email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.