FOOD: WHAT ABOUT SUGAR?

May 12, 2015 585
Published in Food

“Γλυκός” εθισμός και κρυφή ζάχαρη στα τρόφιμα!

Rate this item
(0 votes)

 

Ένα σύντομο “σκανάρισμα” στα ράφια ενός σούπερ-μάρκετ αδιαμφισβήτητα αποκαλύπτει τον εθισμό που έχουμε αναπτύξει στις γλυκές γεύσεις. Η γεύση μετράει κατά την ιεροτελεστία της κατανάλωσης μιας τροφής, και το πάθος για μια διατροφή χαμηλή σε λιπαρά οδήγησε τις βιομηχανίες τροφίμων στην προσθήκη ζάχαρης και άλλων γλυκαντικών ουσιών σε μια ευρεία γκάμα προϊόντων για λόγους πρωταρχικά γευστικούς αλλά και συντηρητικούς. Η αλήθεια είναι πως, πέρα από τις εμφανώς γλυκές σε γεύση τροφές όπως τα γλυκά, οι σοκολάτες και τα μπισκότα, υπάρχουν πολλά άλλα προϊόντα με ελάχιστα έως καθόλου λιπαρά στα οποία η ζάχαρη αντικαθιστά την έλλειψη λίπους προκειμένου να διατηρηθεί η ωραία γεύση, κατά τέτοιο τρόπο πολλές φορές ώστε η θερμιδική αξία του προϊόντος να παραμένει λίγο-πολύ η ίδια ή να μην μεταβάλλεται σημαντικά.

Διαφεύγει συχνά της αντίληψης μας ότι η ζάχαρη εμπεριέχεται για γευστικούς αλλά και συντηρητικούς λόγους στα περισσότερα κονσερβοποιημένα προϊόντα (π.χ. κομπόστες, ντοματοχυμός μαγειρικής), στους έτοιμους χυμούς και τα αναψυκτικά, σε αρκετά δημητριακά, στα επιδόρπια γιαουρτιού (συνήθως χαμηλά σε λιπαρά και με γεύση φρούτων) και στα περισσότερα επεξεργασμένα ή προμαγειρεμένα προϊόντα (π.χ. έτοιμα φαγητά ή σούπες, σως και σάλτσες). Μπορεί να αναφέρεται με άλλο όνομα (σουκρόζη, sucrose) ή μπορεί το προϊόν να περιέχει εναλλακτικά κάποιο υποκατάστατο ζάχαρης.

 

Από βιοχημικής άποψης, η κοινή επιτραπέζια ζάχαρη είναι ένας δισακχαρίτης (σουκρόζη ή σακχαρόζη ή καλαμοσάκχαρο, sucrose or saccharose, με μοριακό τύπο C12H22O11) που αποτελείται από γλυκόζη και φρουκτόζη και ανήκει στα λεγόμενα σάκχαρα, που μαζί με το άμυλο συνθέτουν την μεγάλη ομάδα των βιολογικών μακρομορίων που λέγονται υδατάνθρακες ή πολυσακχαρίτες. Οι υδατάνθρακες είναι η κατεξοχήν πηγή ενέργειας του οργανισμού μας (4 θερμίδες ανά γραμμάριο) και απαντώνται ως επί το πλείστον στα σιτηρά, τα φρούτα και τα λαχανικά, όπως επίσης και στα γαλακτοκομικά προϊόντα. Συνεπώς, ένα κουταλάκι του γλυκού ζάχαρη ζυγίζει περίπου 5 γραμμάρια και δίνει 20 θερμίδες. Η λευκή επιτραπέζια ζάχαρη έχει μηδαμινή περιεκτικότητα σε θρεπτικά συστατικά πέραν των υδατανθράκων, σε αντίθεση με την μαύρη ή καστανή ακατέργαστη ζάχαρη, στην οποία εντοπίζονται ίχνη βιταμινών και ιχνοστοιχείων.

 

Για να περιορίσουμε τη ζάχαρη που καταναλώνουμε, ας προτιμήσουμε:

  • δημητριακά ολικής αλέσεως (με ελάχιστη έως καθόλου πρόσθετη ζάχαρη στο προϊόν)
  • φρέσκα ή αποξηραμένα φρούτα, ξηρούς καρπούς, μήλο με κανέλα και λίγο μέλι,  ή γιαούρτι με κομμάτια φρούτου και λίγο μέλι
  • λιγότερη ζάχαρη στα σπιτικά γλυκά ή χρήση κάποιου ολιγοθερμιδικού γλυκαντικού κατάλληλου για ψήσιμο
  • σταδιακά λιγότερη ζάχαρη ή, εναλλακτικά, μαύρη ή καστανή ακατέργαστη ζάχαρη ή κάποιο ολιγοθερμιδικό γλυκαντικό στον καφέ και τα άλλα ροφήματα
  • στις εξόδους να εναλλάσσουμε τις επιλογές μας με φυσικούς χυμούς, ανθρακούχο νερό, αναψυκτικά δίχως ζάχαρη, ή ένα ποτήρι κόκκινο κρασί
  • κονσέρβες φρούτων σε χυμό ή νερό, και όχι σε σιρόπι
  • μαρμελάδες με λιγότερη ζάχαρη και η κατανάλωση τους με μέτρο
  • πάντα να διαβάζουμε με προσοχή την διατροφική ετικέτα στις συσκευασίες τροφίμων.

 


Αξίζει να αναφερθεί ότι σε ορισμένες χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι γλυκές τροφές και τα ροφήματα περιέχουν πολύ περισσότερη ζάχαρη απ’ ότι οι αντίστοιχες τροφές στην Ευρώπη και την Ελλάδα, και συνεπώς είναι αισθητά πιο γλυκές. Σε κάθε περίπτωση, καλό είναι να απαγκιστρωθούμε από τον γλυκό τούτο εθισμό, ο οποίος συνοδεύεται μακροπρόθεσμα από παχυσαρκία με συνεπακόλουθη προδιάθεση για χρόνιες ασθένειες όπως ο διαβήτης και οι καρδιαγγειακές παθήσεις. Υψίστης σημασίας λοιπόν είναι πρωταρχικά η έγκυρη ενημέρωση, και ειδικά των γονιών και συγγενικών προσώπων στη ζωή ενός παιδιού ή εφήβου που πολλές φορές από αγάπη τα κακομαθαίνουν στην υπερκατανάλωση γλυκών, αλλά παράλληλα και η προσοχή στην διατροφική ετικέτα στις συσκευασίες τροφίμων, με απώτερο στόχο την υιοθέτηση ενός υγιούς οικογενειακού διαιτολογίου δίχως υπερβολές στην κατανάλωση ζάχαρης.

 

Αδαμίδου Ιωάννα
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος & Βιολόγος